| |
Część
III - Okres powojenny 1947 - 1975
Powojenną służbę, tym razem w Ludowej Marynarce
Wojennej, "Błyskawica" rozpoczeła oficjalnie
30 czerwca 1947 roku, z chwilą podpisania protokołu jej
odbioru od władz brytyjskich.
1 lipca 1947 roku ORP "Blyskawica" wyszedł z
portu Rosyth i wziął kurs na Gdynię. Dowodził nim
kmdr ppor. Bolesław Romanowski, jeden z najznakomitszych
polskich podwodniaków w latach II wojny światowej, a na
pokładzie zaokrętowano 177
marynarzy, podoficerów, chorążych i oficerów, którzy
zdecydowali się powrócic do kraju.
4 lipca 1947 roku okręt znalazł się na wysokości Helu
i podał swoje dane. Hel odpowiedział: "Nie mamy
dla was rozkazów".
O 9.00 okręt przycumował do nabrzeża w Gdyni, tego
samego, które opuścil 94 miesiące temu.
W wyniku modernizacji dokonanych w toku wojny wygląd,
uzbrojenie i wyposażenie okrętu przedstawiały się
inaczej niż pierwotnie. Ich celem bylo poprawienie
stateczności,
unowocześnienie
urządzeń rozpoznawczych i przyżądów kierowania
ogniem oraz dostosowanie uzbrojenia zarówno do norm
angielskich, jak i do wymogów walki głównie z
lotnictwem i okrętami podwodnymi.
Artyleria główna składała się z 8 (4xII)
szybkostrzelnych pólautomatycznych dział uniwersalnych
102mm, artyleria plot. zaś - z 4 (2xII) działek 40mm
typu Bofors oraz 4 pojedyńczych działek 20mm typu
Oerlikon. Okręt dysponował czterorurową wyrzutnią
torped 533mm, 4 miotaczami bomb glębinowych. Różnice w
wyglądzie zewnętrznym polegały m.in. na tym, że już
w początkowym okresie wojny zdemontowano zbyt ciężki kołpak na
kominie (który nadawał niszczycielowi
"krążowniczy" wygląd) oraz górny pomost z
relfektorem i nadbudowkę rufowego pomostu nawigacyjnego.
Już w polowie lipca niszczyciel podjął służbę pod
dowództwem kmdr ppor. Wacława Krzywca, szkoląc
słuchaczy OSMW. Kontynuował ją do października 1949
roku, kiedy to skierowany został do Stoczni Gdańskiej
na remont mechanizmów, który trwał do
1950 roku.
W roku 1951 okręt został przezbrojony aby dostosowac
jego wyposażenie do dostaw radzieckich. Wymienione
zostały lufy dział artylerii głównej, co umożliwiło
stosowanie amunicji 100mm wz. 34. Działka plot. 40mm i
20mm zastąpione zostały działkami plot. 37mm/67 wz.
39, czterema zespołami podwójnie sprzężonymi i dwoma
pojedyńczymi (na skrzydłach pomostu bojowego).
W miejsce poczwórnej wyrzutni torped zamontowano
potrójną, dostosowaną do torped 
wz. 53-39 produkcji radzieckiej. Zdemontowany został
również radionamiernik i radar artyleryjski,
a radar typu 292 zastąpiono systemem typu Cross Bird z
anteną na szczycie masztu. W trakcie tych modernizacji
zdemontowano rownież platformę w górnej części
trójnożnego masztu. Zamiast
niej w połowie masztu wybudowano inną z anateną radaru
nawodnego. Na rejce masztu po lewej burcie zainstalowano
pretową antenę radiostacji UKF.
W roku 1951 "Błyskawica" złożyła
kurtuazyjną wizytę Flocie Bałtyckiej ZSRR w
Leningradzie.
W 1955 roku odwiedziła Baltijsk oraz znany z okresu
wojennego Portsmouth. Następnie w 1957 roku
reprezentowała PMW w Sztokholmie, a w 1961 roku w
Helsinkach.
Działalnośc szkoleniową kontynuowała
"Błyskawica" pod numerem taktycznym 51 do 15
października
1957 roku. W tedy to na skutek pogarszającego się stanu
technicznego okrętu spowodowanego ciężką służbą w
czasie wojny "Błyskawica" zostaje skierowana
do kapitalnego remontu. Remont ten trwający do 15
kwietnia 1961 roku przeprowadziły: Stocznia Gdańska i
Stocznia Marynarki Wojennej w Gdyni. Wymieniono wówczas
częśc blach poszycia, wyremontowano mechnizmy,
zastąpiono miotacze bomb głębinowych Thornycrofta
miotaczami wz. BMB-2, zmodernizowano wyposażenie
elektroniczne okretu. Natomiast na szczycie trójnożnego
masztu zamontowano nową platformę z radarem określania
celu, a pod platformą umieszczono klasyczny
radionamiernik. Zainstalowano również system
rozpoznawania "swój-obcy" typu Square Head, z
dwoma prostokątnymi antenami na rejce masztu. Dodatkowo
okręt wyposażono w cztery anteny prętowe, jedną
antenę UKF na wytyku masztu i antenę ogólną na
lewoburtowej rejce. Zmodernizowano takż pokładówkę
rufową stawiając tam drugi maszt, do którego rejki
zaczepione zostały anteny główne i jedną antenę UKF.
Do służby ORP "Błyskawica" wróciła już z
nowym numerem taktycznym 271.
Po tym remoncie okręt w dalszym ciągu prowadził
działalnośc szkoleniową w efekcie której w roku 1964
zdobywa miano przodującego w Marynarce Wojennej.
W 1962 roku odwiedził Londyn, w 1964 Chatham i Goteborg.
W maju 1965 roku składa wizytę w Narwiku oddając hold
poległym marynarzom z zatopionego tam bliźniaczego
"Groma".
Po powrocie okręt został poddany 9-miesięcznemu
remontowi, który zakończyl się w marcu 1966.
Następnie okręt odbywa cwiczenia wraz z
"Gromem" i "Wichrem" (dwa
niszczyciele wydzierżawione od ZSRR w 1958 i 1959 r)
zmierzające do zgrania pływania w zespole i
współdziałania między okrętami.
W maju 1966 roku "Błyskawica" wraz z
trałowcami "Albatros" i "Kormoran"
składa wizytę w Kopenhadze, a w lipcu odbywa się na
jej pokładzie uroczysta promocja absolwentów WSMW. W
październiku okręt uczestniczy w odsłonięciu pomnika
na Westerplatte. Po rejsie nawigacyjnym do Kattegatu
podsumowano wyniki za 1966 roku i "Błyskaiwca"
uzyskuje po raz trzeci miano przodującego okrętu
Marynarki Wojennej.
Rok 1967 rozpoczął się od zapobiegawczego remontu, po
ktorym okręt wszedł do dalszej służby szkoleniowej. 4
lipca tego roku uroczyście obchodzono 20 rocznicę
powrotu okrętu do kraju. Niestety już w sierpniu tegoż
roku zdażył się nieszczęśliwy wypadek
przesądzający jego dalsze losy. W trakcie cwiczeń na
morzu pękł rurociąg pary powodując śmierc siedmiu
marynarzy. Na okręcie ogłoszono żałobę, a banderę
na drzewcu opuszczono do połowy.
W wyniku przeprowadzonych następnie ekspertyz stanu
technicznego stwierdzono nadmierne zużycie mechanizmów
i urządzeń. We wrześniu 1967 roku
"Błyskaiwca" bierze jeszcze udział w
uroczystościach na Westerplatte w których uczestniczy
składający w Polsce wizytę prezydent Francji gen.
Charles deGaull. Z okrętu oddano wówczas salut narodowy
z dział artylerii głównej.
W 1968 roku okręt składa ostatnią swoją kurtuazyjną
wizytę, tym razem w Rostocku. Po tej wizycie wyjścia w
morze okrętu zostają ograniczone.
"Błyskawica" nadal bazuje w Gdyni i dalej
trwają na niej szkolenia, ale koniec jej służby jest
już bliski.
11 czerwca 1969 roku okręt wychodzi w swój ostatni
rejs, a przez następne 6 lat stoi zacumowany u nabrzeża
w Świnoujściu jako beznapędowa bateria
przeciwlotnicza.
W roku 1975 ORP "Błyskawica" został
skreślony z listy floty.
Dwódcy ORP "Błyskawica" w tym
okresie:
1. kmdr ppor. Bolesław Romanowski - 20 VI 1947- 20 VII
1947
2. kmdr ppor. Wacław Krzywiec - 21 VII 1947 - V 1948
3. kmdr ppor. Zbigniew Węglarz - V 1948 - 4 VII 1950
4. kpt. mar. Zdzisław Studziński - 4 VII 1950 - 24 X
1952
5. kpt. mar. Stanisław Mielczarek - 25 X 1952 - 23 XI
1954
6. kpt. mar. Hieronim Kubera - 23 XI 1954 - 18 I 1957
7. kpt. mar. Kryspin Lech - 4 II 1957 - 18 VIII 1962
8. kpt. mar. Tadeusz Morzycki - 18 VIII 1962 - 15 VII
1963
9. kpt. mar. Józef Zywczak - 12 IX 1963 - 18 VIII 1967
10. kmdr ppor. Bolesław Kilans - 18 VIII 1967 - 19 V
1969
11. kpt. mar. Piotr Wolniszewski - 19 V 1969 - 11 VI 1969
12. kpt. mar. Zenon Sawa - 1969 - 1974
13. kmdr ppor. Zbigniew Strych - 1974 - 1979
Uzbrojenie w tym okresie
od 1951 (dostosowanie do amunicji ZSRR):
4 podwójne armaty kalibru 100 mm (4 x II)
4 podwójne armaty przeciwlotnicze kalibru 37 mm (4 x II)
2 pojedyncze armaty przeciwlotnicze kalibru 37 mm (2 x I)
4 burtowe miotacze bomb głębinowych
2 rufowe zrzutnie bomb głębinowych
aktualne: (powrót armaty Bofors kalibru 40 mm)
4 podwójne armaty kalibru 100 mm (4 x II)
1 podwójna armata przeciwlotnicza Bofors kalibru 40 mm
(1 x II)
3 podwójne armaty przeciwlotnicze kalibru 37 mm (3 x II)
2 pojedyncze armaty przeciwlotnicze kalibru 37 mm (2 x I)
1 potrójna wyrzutnia torpedowa kalibru 533 mm (1 x III)
4 burtowe miotacze bomb głębinowych
2 rufowe zrzutnie bomb głębinowych
2 miny kontaktowe wzór 08/39
Copyright
C by Wojciech Gwózdz All rights
reserved.
|
|